Kun je het eigenlijk ooit echt goed doen als moeder? De tentoonstelling Good Mom / Bad Mom ontrafelt de mythe rond het moederschap met eeuwenoud en hedendaags werk. Als je naar een schilderij van Maria met kind kijkt, lijkt moeder-zijn de hemel op aarde. Maar tegelijkertijd weet elke moeder dat dat lang niet altijd opgaat. Zelden zul je er zo kalm en sereen uitzien als de Heilige Maagd, met je al even rustige baby op schoot. Die zoete liefdevolle kant, zoals te zien op een 17de-eeuws schilderij van Hendrick Bloemaert, is maar een deel van het verhaal. Als absolute tegenhanger van die serene Maria zou je het werk van Tala Madani kunnen beschouwen. In haar schilderij Shit mom uit 2019 springen vier baby’s op en neer op een moeder die uit bruine smurrie lijkt te bestaan. Een treffende verbeelding van het onvermijdelijke gevoel van falen dat ook bij het moederschap hoort – het is simpelweg niet haalbaar dat alles vlekkeloos verloopt. Life is messy. (Hendrick Bloemaert, Maria met kind, 1635-1640 / Tala Madani, Shit Mom (Quads), 2019) Koesterende moeder Good Mom/Bad Mom belicht het thema moederschap door de eeuwen heen, met klassieke schilderijen en meer eigentijdse interpretaties. Curator – en moeder – Laurie Cluitmans maakte de groepstentoonstelling met collega Heske ten Cate. ‘Het viel ons op dat moederschap in de kunstgeschiedenis altijd op dezelfde manier is getoond, terwijl het in de hedendaagse kunst veel breder is neergezet, realistischer. Dat laten we in de tentoonstelling zien.’ Lange tijd werd alleen het beeld van de zorgende en koesterende moeder getoond. Ook als het niet Maria was. Kunstenaars als Otto van Rees en Theo van Doesburg kiezen in de 20ste eeuw voor hun ‘moeder met kind’ allebei ook voor het klassieke beeld van de zorgzame moeder met een kind op schoot. Pas in de hedendaagse kunst komt een andere kant aan bod, die dit beeld nuanceert: het moederschap vanuit het perspectief van de moeder zelf. Dat beeld gaat voorbij de mythe van de roze wolk. Kijk bijvoorbeeld naar de baby’s die Marlene Dumas schilderde nadat ze zelf moeder was geworden. Niet schattig en klein, maar 180 centimeter groot en in vreemde kleurstellingen. Zo staan ze voor de enorme impact die het ouderschap heeft op je leven, die veel groter is dan je vooraf kunt inschatten. Dat laten ook de kwetsbare portretten van Rineke Dijkstra zien, die moeders met kind net na de bevalling fotografeerde. Clichés doorbreken Toch heerst ook in de hedendaagse samenleving nog een ideaalbeeld van de goede moeder. Laurie: ‘Het beeld dat de filosoof Rousseau in de 18de eeuw heeft neergezet domineert eigenlijk nog steeds.’ Rousseau vond dat vrouwen gemaakt waren om te baren en te zorgen en hun leven in dienst moesten stellen van het kind. Daar zou de hele samenleving beter van worden. ‘Maar de vraag is of het realistisch is dat je die zorg bij één persoon legt. Heeft de maatschappij niet ook een rol om dat anders te organiseren?’ Hoewel we ruim driehonderd jaar verder zijn, is er wat dat betreft weinig veranderd en verwacht de maatschappij eigenlijk nog steeds van de moeder dat zij die zorg op zich neemt. Anno 2025 is een vrouw vrijwel nooit alleen moeder, maar heeft ze meerdere rollen en ambities. En het recht zelf te bepalen hoe ze die invult, zonder neergezet te worden als een slechte moeder als ze niet voldoet aan de vele eisen. De expositie gaat ook over het doorbreken van de clichébeelden van zorgzame moeders en werkende vaders, over andere vormen van ouderschap en zorgen in een meer collectief systeem. Good Mom/Bad Mom telt ruim 150 werken, variërend van schilderijen en tekeningen tot videokunst. Dwars door de eeuwen heen. Met grote hedendaagse namen als Tracey Emin, Louise Bourgeois, Rineke Dijkstra en Kinke Kooi, naast oude meesters als Jan van Scorel en Abraham Bloemaert. Het resultaat is realistisch, absurd, zoet en humoristisch. Naast de kunst zijn er ook anatomische tekeningen en modellen te zien en beelden uit de media, die door de jaren heen steeds meer van zwangerschap kunnen en durven laten zien. Denk aan de beroemde foto van een foetus op de cover van Life (1965) en een naakte zwangere Demi Moore op de cover van Vanity Fair (1991). Het zijn beelden die voorheen ondenkbaar waren. (Billie Zangewa, Mother and Child, 2015 / Tanja Ritterbex, Self portrait as a mother, 2022) Conceptie & geboorte Een aantal kunstenaars heeft speciaal voor de tentoonstelling nieuw werk gemaakt, vertelt Laurie. ‘Zo is er een video-installatie van de Zuid-Afrikaanse Buhlebezwe Siwani, een reflectie op het slavernijverleden, waarin het niet altijd vanzelfsprekend was dat een moeder haar eigen kind mocht houden. Siwani maakt van dat heftige onderwerp een ontroerende en liefdevolle film.’ Ook Emma Talbot creëerde nieuw werk. Zij vertaalt de thema’s moederschap, conceptie en geboorte naar een groter verhaal. Zorgen wij mensen als kinderen van Moeder Aarde wel goed voor onze moeder? Zo sluit de tentoonstelling af met de vraag wie er eigenlijk voor de moeder zorgt, terwijl zij alle ballen in de lucht probeert te houden. Vanaf 29 maart, Centraal Museum, centraalmuseum.nl Evenement Good Mom / Bad Mom. De moedermythe ontrafeld Centraal Museum In deze grootschalige groepstentoonstelling staan de vele vormen van het moederschap centraal: van eeuwenoude mythes over 'goede moeders' tot hedendaagse, vaak persoonlijke reflecties van nieuwe generaties kunstenaars. Datum za 29 mrt t/m zo 14 sep Tijd di t/m zo: 11:00 - 17:00 Bekijk evenement Locatie Centraal Museum Het Centraal Museum verrijkt je met kunst en cultuur uit de wereld van Utrecht. Van Rietveld tot de Utrechtse Caravaggisten, van Dick Bruna tot Moesman en van Viktor & Rolf tot het eeuwenoude Utrechtse schip. Bekijk locatie